ورود/ایجاد حساب کاربری
   منوی اصلی
· خانه
· لیست کاربران
· جستجو
· آمار مشاهدات
· آرشیو مقالات


- شرح
· راهنمای نویسندگان
· درباره ما

   همکاری با نشریه
در صورتی که مایل به همکاری با نشریه هستید، می‌توانید در لیست پستی نشریه عضو شده و در جریان امور قرار گیرید. برای اطلاعات بیشتر، اینجا کلیک کنید.

   کاربران
سردبیر
هیچ مدیر کمکی حاضر
همکاران
هیچ مدیر کمکی حاضر
اعضا:
جدیدترین:جدید امروز:0
جدیدترین:جدید دیروز:0
جدیدترین:مجموع:2471
جدیدترین:جدیدترین:
ufumenarayu
اعضا:حاضر
اعضا:اعضا:0
مهمان‌ها:مهمان‌ها:1
مجموع:مجموع:1
کاربران حاضر
هیچ کاربر حاضری وجود ندارد

   ورود کاربران




 


 برای ورود مشکل دارید؟
 ثبت نام کاربران جدید

حق‌امتیازهای (Patent) نرم‌افزاری- قسمت اول

(734 مجموع کلمات موجود در متن)
(3744 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

حق‌امتیازهای (Patent)نرم‌افزاری
ماجرای حق‌امتیاز نرم‌افزار در آمریکا و شیوه‌های کسب و کار
(قسمت اول)

نوشته پرسیوال اسمیت[۱]

تظاهرات عـــلــیه پیشنهاد «دستور حق‌امتیاز نرم‌افزار» در اروپا (که از طرف پارلمان اتحادیه اروپا رد شد) بــرای دوره‌ای، بسیار تماشایی بود و حداقل شامل یک نبرد بزرگ می‌شد؛ میکو راوهالا [۲] برای بی‌اثر کردن نفوذ شرکتهای بزرگی که ایده اعمال حق‌امتیاز نرم‌افزار در اروپا را تبلیغ می‌کردند ابتکار جالبی به خرج داد. او از مردم پول جمع می‌کرد تا با آن به سیاستمداران رشوه دهد. همینطور یک مسابقه نقض حق‌امتیاز نرم‌افزار هم راه افتاد.

ریچارد استالمن و تیم اوریلی حرکتی اعتراضی را بر علیه حق‌امتیاز «تک-کلیک» آمازون دات کام در آمریکا سازماندهی کردند. حق‌امتیازی که مدعی انحصار ایده سفارش اقلام با یک حرکت مثل یک کلیک ماوس بود.

گروه‌های غیرانتفاعی چون بنیاد مرز الکترونیک (EFF) و بنیاد عمومی حق‌امتیاز (PUBPAT) در آمریکا و بنیاد زیرساخت آزاد اطلاعات (FFII) در اروپا حمله و نابودی حق‌امتیاز نرم‌افزار را هدف خود قرار داده‌اند.

یک بلاگر با پیش کشیدن حــــــق تقدم صنعت [۳] نو، به اداره حق‌امتیاز ایالات متحده، موفق به تحمیل بازبینی دوباره حق‌امتیاز تک-کلیک نه چندان معروف آمازون شد.








مقایسه‌ای بین حق‌امتیاز حق تقدم صنعت و حق‌امتیاز تک-کلیک

هر چند صاحبان حق‌امتیاز نرم‌افزار هم چندان بیکار ننشسته‌اند. گروه‌های مبلغ قدرتمندی لزوم حق‌امتیازپذیری نرم‌افزار را تبلیغ می‌کنند و در آخر کار صاحبان حق‌امتیاز انحصار خود را اعمال خواهند کرد. شکایت اخیر Firestar بر علیه Red Hat می‌تواند نشانه چنین وضعیتی باشد.

اما این حق‌امتیازهای نرم‌افزاری چه هستند که مردم را آشفته کرده‌اند؟ من در این مقاله نگاهی به روشهای تجاری حق‌امتیاز در ایالات متحده انداخته‌‌ام.

پیشینه
حق‌امتیاز پردازش داده‌ها ســابقه‌ای طـــولانی دارد. حق‌امتیاز ماشینهای پانچ کارت در قرن نوزدهم متداول بوده است و حق‌امتـــیاز روشهای کدگذاری شبیه به نرم‌افزار در طـــول جنگ جهانی اول قابل اشاره است. آنچه که در واقع در طول سالها تغییر کرده روش برخورد با این حق‌امتیازها در دادگاه است.

در سال ۱۸۵۳ شکایت اوریلی علیه مورس شامل چنین ادعایی بود:

«...استفاده از نیروی محرک جریان الکتریکی یا شیمیایی-الکتریکی که من الکترو مگنتیزم می‌نامم، به هر شکلی که برای ساخــــتن بکار رود یا برای هر نوع انتشار قابل درکی با نشــانه‌ها، حروف یا علایم در هر مسافتی توسعه داده شده باشد...»

که رد شد.

حق امتیاز نرم‌افزاری در دعوی کوهن علیه دیمر (۱۸۷۷) رخ نمود (در رابطه با اختراع ساختن پودر) که دادگاه عالی به آن رسیدگی کرد:

«یک فرآیند ممکن است حق‌امتیازپذیر باشد، صرفنظر از نوع خاص کاربرد ابزاری‌اش.»

در رای دادگاه شـــــــکایت شرکت رادیو و تلگراف مک‌کی بر علیه تعاونی رادیو آمریکا به سال ‍۱۹۳۹ درباره آنتن رادیویی طراحی شده با یک فرمول ریاضی آمده است:

«هر چند یــــک اصل علمی یا بیان ریاضی از آن، اختراعی حق‌امتیازپذیر نیست، ابداع یا ساختار کاربردی خلق شده با استفاده از دانش حاصل از آن اصل علمی، می‌تواند حق‌امتیازپذیر باشد.»

با این همه برای دوره‌ای طولانی نرم‌افزار به عنوان جزیی از قلمرو مواردی هــمچون «ایده‌های انتزاعی»، «اصول علمی» یا «بیان ریاضی» محسوب می‌شد که قانـــــون، حق‌امتیازدهی به آنها را منع کرده بود. بدین ترتیب بسیاری از ابداعات کلیدی نرم‌افزاری (مانند ایده اولیه صفحه گسترده) هرگز حق‌امتیازدهی نشد.

برای نمونه در دعوی گوتچالک علیه بنسون (۱۹۷۲) که مورد ادعا، تبدیل کد باینری ارقام اعشاری به ارقام صحیح باینری بود آمده است:

«واضح است که نمی‌توان یک ایده را حق‌امتیاز کرد. اما نتیجه عملی فرمولی که ارقام اعشار کد شده را به اعداد صحیح تبدیل کند در این مورد قابل حق‌امتیازدهی است. فرمول ریاضی بکار رفته در این خصوص هیچ کاربرد عملی قابل‌توجهی ندارد بجز در رایانه‌های دیجیتال که معنای آن این است که اگر این دادرسی تصدیق شود، حق‌امتیاز بطور کامل شامل انحصار فرمول ریاضی و در نتیجه خود الگوریتم خواهد شد.»

و

«آثار طبیعی حتــــی اگر به تازگی کشف شده باشند، فرآیندهای ذهنی، و ایده‌های انتزاعی فکری قابل حق‌امتیازدهی نیستند زیرا که ابزارهای اولیه کارهای علمی و تکنولوژیک هستند.»

در دعوی پارکر برعلیه فلوک (۱۹۷۸) که درباره بروزرسانی شماره‌ای بود که محدوده اعلان خـــطر نامیده می‌شد و برای نظارت بر یک فرآیند شیمیایی بکار می‌رفت آمده است:

«...بر اساس مـــــــاده ۱۰۱، فرآیند واکنشی حق‌امتیازپذیر نیست، نـــه به این دلیل که حاوی یک الگوریتم ریاضی به عنوان جزیی از فرآیند است بلکه به این دلیل که وقتی الگوریتم در حصار حق تقدم صنعت است، بطور کلی ابداعی حق امتیازناپذیر است.»

و

« به زبان ساده، دادگاه امروز برای رسیدگی به شکایتی است از یک روش ارتقاء یافته محاسباتی که حتی اگر به کاربردی خاص محدود شده باشد بر اساس ماده ۱۰۱ حق‌امتیازناپذیر است... »

منظور از «ماده ۱۰۱» در اینجا ماده ۱۰۱ قانون اساسی ایالات متحده است که مبانی قانونی موضوعات حق‌امتیازپذیر را معین کرده است:

«هر کسی که فرآیندی مفید، ماشین، مصنوع یا ترکیبی از مواد، و یا هر ارتقاء مفید مربوط به آن که ممکن است حق‌امتیاز برای آن فراهم شود، اختراع یا کشف کند در حیطه شرایط و ملزومات این قانون است.»


ترجمه از بهنام بهجت مرندی blixbox@gmail.com

منبع

http://www.freesoftwaremagazine.com/articles/amazon_patent?page=0%2C0


پانویسها

[۱] Percival Smith
[۲] Mikko Rauhala
[۳] Prior Art

PDF Version

تمامی مطالب و مقالات این سایت تحت مجوز GNU FDL قرار دارند. بنابراین کپی و ایجاد تغییر در آنها مطابق شرایط این مجوز آزاد می‌باشد.